Bandenmarkering lezen: DOT code, loadindex en snelheidsindex uitgelegd
Intro
Op de zijwand van elke autoband staat een rij cijfers en letters die op het eerste gezicht niet veel zeggen. Toch vertellen ze precies hoe oud de band is, hoeveel gewicht hij kan dragen en bij welke snelheid hij nog veilig blijft. In dit artikel ontcijferen we de drie belangrijkste markeringen op je banden: de DOT-code, de loadindex en de snelheidsindex. Met deze kennis koop je nooit meer per ongeluk een verkeerde of veel te oude band.
Wat staat er op de zijwand?
Een typisch voorbeeld van een bandzijwand:
`205/55 R16 91V XL M+S 3PMSF DOT XXXX 2624`
Elk onderdeel zegt iets. We lopen ze één voor één door.
| Markering | Betekenis |
|---|---|
| 205 | Bandbreedte in mm |
| 55 | Hoogte-breedteverhouding (%) |
| R | Radiale constructie |
| 16 | Velgmaat in inch |
| 91 | Loadindex (max. draagvermogen) |
| V | Snelheidsindex (max. snelheid) |
| XL | Extra Load (versterkte band) |
| M+S | Mud and Snow (modder en sneeuw) |
| 3PMSF | Wintergecertificeerd (Three Peak Mountain Snow Flake) |
| DOT XXXX 2624 | DOT-code met productieweek en jaar |
Voor de eerste vijf onderdelen heb je vaak al een aparte gids. Hieronder gaan we dieper in op loadindex, snelheidsindex en DOT-code.
DOT code: hoe oud is je band?
De DOT-code (Department of Transportation) is een verplichte markering die de productiedatum vermeldt. Je vindt hem aan één zijde van de band als reeks van 11 tot 13 tekens, beginnend met “DOT”. De laatste vier cijfers vertellen je wanneer de band is gemaakt.
Voorbeeld: DOT XX YY 2624 betekent dat de band geproduceerd is in week 26 van 2024.
| Productiejaar | Hoe lezen |
|---|---|
| Vanaf 2000 | Laatste 4 cijfers: weeknummer (1-52) gevolgd door 2-cijferig jaar |
| 1990-1999 | Laatste 3 cijfers met klein driehoekje achter het jaar |
| Vóór 1990 | Laatste 3 cijfers zonder driehoek (te oud, niet meer monteren) |
Hoe oud mag een band zijn?
In Nederland is er voor personenauto’s geen wettelijke leeftijdsgrens voor banden, alleen voor profieldiepte (1,6 mm). Wel hanteren fabrikanten en VACO duidelijke adviezen:
- Personenauto: maximaal 10 jaar vanaf productiedatum, ook als het profiel nog goed is. Het rubber droogt langzaam uit, hardener en oliën verdampen, en de elasticiteit verdwijnt. Een 10 jaar oude band kan visueel intact lijken maar inwendig al barsten hebben.
- Caravan en aanhanger: maximaal 6 jaar. Aanhangers staan vaak langere periodes stil in zon en regen, waardoor het rubber sneller veroudert.
- Reservewiel: controleer minimaal eens per jaar de DOT-code. Een reservewiel van 8 jaar oud is in geval van nood je laatste redmiddel, niet een betrouwbare oplossing.
Koop je nieuwe banden, controleer dan ook de DOT-code op de gemonteerde band. Banden ouder dan 3 jaar bij aankoop tellen als “oud nieuw” en bieden je minder bruikbare levensduur. Een goede bandenshop monteert standaard banden die niet ouder zijn dan 12 maanden.
Visuele signalen van veroudering
Naast de DOT-code zijn er zichtbare tekens dat banden hun beste tijd hebben gehad:
- Kleine haarscheurtjes in de profielgroeven of zijwand
- Verharding van het rubber (drukken er aan met je nagel: harde band geeft niet mee)
- Verkleurd (grijs- of bruintinten in plaats van diep zwart)
- Lichte bobbels of vervormingen na lang stilstaan
Zie je een van deze signalen op een band van 6 jaar of ouder, dan is het tijd om te vervangen ongeacht profiel.
Loadindex: hoeveel gewicht kan de band dragen?
De loadindex (LI) is een tweecijferig of driecijferig nummer dat direct na de bandmaat staat. Het geeft het maximale draagvermogen per band aan in kilogram, en is gestandaardiseerd in een tabel die loopt van 0 tot ongeveer 200.
Voorbeeld: een 205/55 R16 91V kan per band 615 kg dragen (LI 91 = 615 kg). Met vier wielen geeft dat een maximaal voertuiggewicht van 4 x 615 = 2460 kg.
Loadindex tabel (meest voorkomende waarden)
| LI | Max. gewicht per band | Voor wat |
|---|---|---|
| 75 | 387 kg | Kleine compacte auto (Citroen C1, Toyota Aygo) |
| 80 | 450 kg | Compact (Polo, Clio) |
| 85 | 515 kg | Middenklasse (Golf, Astra) |
| 88 | 560 kg | Middenklasse beladen |
| 91 | 615 kg | Hogere middenklasse (Passat, Insignia) |
| 94 | 670 kg | Compact SUV (Tiguan, Qashqai) |
| 97 | 730 kg | SUV (X3, Q5, EV-modellen) |
| 100 | 800 kg | Grote SUV, bestelwagen |
| 103 | 875 kg | Grote SUV beladen |
| 108 | 1000 kg | Bedrijfsbus (T6, Vivaro) |
| 112 | 1120 kg | Zware bedrijfsbus |
| 116 | 1250 kg | Bedrijfsbus zwaar beladen |
XL: Extra Load banden
Achter sommige loadindex-waarden staat de markering XL of REINF (reinforced). Dit zijn banden met een verzwaarde constructie en een hoger draagvermogen dan de standaardvariant met dezelfde loadindex. XL-banden zijn vaak vereist voor:
- Elektrische auto’s (zwaarder door accupakket)
- SUV’s en cross-overs
- Auto’s met grote velgen (vanaf 18 inch)
- Bestelauto’s en bedrijfsbussen
Belangrijk: een XL-band heeft een hogere adviesdruk dan een gewone band. Vervang je een non-XL door een XL, controleer dan in het instructieboekje de juiste druk. Vaak ligt die 0,2 tot 0,3 bar hoger.
Hoe vind je de juiste loadindex voor jouw auto?
Drie bronnen vertellen je welke loadindex je auto vereist:
- De sticker in je tankklep of op de B-stijl van de bestuurdersdeur. Daar staat de loadindex die de fabrikant voorschrijft.
- Het kentekenbewijs of digitaal via de RDW website. Onder voertuiggegevens staat de maximaal toegestane bandconfiguratie.
- Het instructieboekje van je auto, hoofdstuk wielen of technische gegevens.
Kies altijd een band met minimaal de voorgeschreven loadindex. Een hogere loadindex (bijvoorbeeld 94 in plaats van 91) is toegestaan en geeft extra marge. Een lagere is verboden en bij ongeval verzekeringsrisico.
Snelheidsindex: tot welke snelheid is de band gemaakt?
De snelheidsindex is de letter direct achter de loadindex. Hij geeft de maximaal toegestane snelheid aan waarvoor de band is goedgekeurd bij volle belading.
| SI | Max. snelheid | Veel voorkomend bij |
|---|---|---|
| Q | 160 km/u | Winterbanden voor SUV, bedrijfswagens |
| R | 170 km/u | Winterbanden personenauto |
| S | 180 km/u | Winterbanden, all-season midrange |
| T | 190 km/u | Compact en compacte SUV |
| H | 210 km/u | Middenklasse, populair voor zomerbanden |
| V | 240 km/u | Hogere middenklasse, sportief |
| W | 270 km/u | Premium en sportauto |
| Y | 300 km/u | Sportwagen en supercar |
| (Y) | 300+ km/u | Hypercar, met extra constructie |
Mag je een lagere snelheidsindex monteren?
Op zomerbanden: nee. Op je kentekenbewijs en op de adviesticker staat de minimale snelheidsindex. Een lagere is in Nederland verboden en kan bij ongeval verzekeringsproblemen geven.
Op winterbanden: ja, mits aan voorwaarden. Je mag winterbanden met een lagere snelheidsindex monteren dan je zomerbandvoorschrift, maar dan moet:
- Een sticker zichtbaar in de auto worden geplakt met de maximale snelheid van de winterband
- De maximumsnelheid moet door de bestuurder gerespecteerd worden
- De RDW staat dit toe in artikel 5.2.31 (winterbanden mogen één snelheidsklasse lager)
Een Volkswagen Golf met voorschrift 91V (240 km/u) mag dus winterbanden met 91H (210 km/u) of zelfs 91T (190 km/u) hebben. Vooral bij hogere snelheidsklassen scheelt dat fors in de aanschafprijs.
Combineren: lees deze voorbeelden
Voorbeeld 1: Volkswagen Golf 7
Voorschrift: 205/55 R16 91V
- Bandbreedte 205 mm
- Hoogte-breedteverhouding 55%
- Velg 16 inch
- LI 91 (= 615 kg per band)
- SI V (= 240 km/u)
Voorbeeld 2: BMW X3 met XL
Voorschrift: 245/45 R19 102Y XL
- LI 102 (= 850 kg, versterkte XL-uitvoering)
- SI Y (= 300 km/u, BMW snelheidsmaximum opgeheven)
Voorbeeld 3: Renault Master bestelbus
Voorschrift: 225/65 R16C 112R
- C achter velgmaat staat voor Commercial (bedrijfswagen)
- LI 112 (= 1120 kg per band)
- SI R (= 170 km/u)
Door deze code te begrijpen weet je direct of een tweedehands wielenset bij jouw auto past, of een bandenshop het juiste product offreert en of je banden veilig zijn voor je rijbestek.
Conclusie
De zijwand van elke band bevat de drie sleutelcijfers voor veilig rijden: DOT-code (leeftijd), loadindex (draagvermogen) en snelheidsindex (maximale snelheid). Controleer ze bij elke aankoop en sla geen banden over die ouder dan 3 jaar zijn bij levering, een lagere loadindex hebben dan je auto voorschrijft of een lagere snelheidsklasse dan toegestaan.
Foto: Pexels (Aphiwat chuangchoem)
Ivan van Harten (1969) is hoofdauteur van Autobandenkennis.nl. Met ruim 30 jaar ervaring in de Nederlandse bandenbranche behoort Ivan tot de gevestigde experts op het gebied van bandentechniek, bandenspanning en bandenkeuze.
Zijn loopbaan begon in 1992 als monteur bij een familiebedrijf in Eindhoven, waar hij snel doorgroeide tot bandenspecialist. Tussen 2001 en 2009 werkte hij als technisch hoofd bij een grote bandenketen met verantwoordelijkheid voor inkoop, opleidingen en technische adviezen voor 18 vestigingen. Sinds 2010 is Ivan zelfstandig technisch adviseur en schrijft hij voor diverse vakbladen en consumentensites.
Specialismen: bandenspanning per voertuigtype, EV en hybride banden, runflat technologie, TPMS systemen, en de impact van bandkeuze op brandstofverbruik en bereik bij elektrische auto’s. Ivan rijdt zelf in een Volvo V70 (winter) en een Tesla Model 3 (zomer) en heeft daardoor uit eerste hand ervaring met zowel klassiek als modern bandengebruik.
Aangesloten bij VACO (Vereniging van importeurs en grossiers in autobanden), bezit het IBT bandenspecialist certificaat en heeft cursussen gevolgd bij Continental, Michelin en Bridgestone Europa.
Op Autobandenkennis.nl publiceert Ivan sinds 2014 wekelijks artikelen met als doel helder, eerlijk en praktisch advies over autobanden, zonder verkooppraat. Vragen aan Ivan? Mail via het contactformulier.